Nadciśnienie tętnicze

gallery-4Nadciśnienie tętnicze

Nadciśnienie tętnicze może być sprawcą lub ofiarą choroby nerek. 90% nadciśnienia tętniczego to nadciśnienie tzw. pierwotne, inaczej nazywane samoistnym, za które odpowiedzialne jest tło genetyczne w rodzinie. 10% przypadków nadciśnienia tętniczego to inne przyczyny, w tym głównie choroby nerek.

Nadciśnienie tętnicze (NT) to jeden z najsilniejszych czynników przyspieszających postęp przewlekłej choroby nerek (PChN) i jest to czynnik destrukcyjny bez względu na to, jaka go wywołuje przyczyna.

 

Wartości, do których należy dążyć w redukcji NT,  to te poniżej 130/80 mm Hg. W przypadku występowania białkomoczu zalecane są niższe wartości – poniżej 120/80 mm Hg. Obniżaniu ciśnienia tętniczego z wysokich, nieprawidłowych wartości do zalecanych prawidłowych, często towarzyszy złe samopoczucie pacjenta, co zniechęca go do dalszego leczenia. Należy świadomie i z cierpliwością przeczekać ten kilkutygodniowy okres braku tolerancji organizmu do niższych wartości ciśnienia, z czasem objawy te (osłabienie, apatia) przemijają, a nagrodą będzie stabilny okres globalnej poprawy kondycji i samopoczucia chorego wraz z perspektywą usunięcia z horyzontu głównego sprawcy zawałów serca i udarów. A więc brak NT to dłuższe życie! Każde obniżenie wartości ciśnienia tętniczego, nawet bez osiągnięcia tych magicznych cyfr wymienionych powyżej, przekłada się na zysk zdrowotny, jeśli więc chory nie toleruje dużej redukcji ciśnienia tętniczego, dążymy do każdej niższej wartości, dobrze tolerowanej przez pacjenta.

NT redukuje się poprzez zażywanie leków z grupy tzw. hipotensyjnych. Najczęściej trzeba je brać (w różnych zestawieniach, indywidualnie dobranych dla chorego) do końca życia. Do osiągnięcia wartości docelowych ciśnienia tętniczego trzeba często użyć 2,3 lub więcej leków nadciśnieniowych. Dla ułatwienia stosowania i lepszych efektów terapii obniżającej ciśnienie stosuje się obecnie nowoczesne tabletki, w których znajdują się 2 lub 3 różne substancje hipotensyjne tzw. leki złożone. Substancje w jednej tabletce są tak dobrane, żeby ich działanie się wzmacniało, a jednocześnie znoszone były ich działania uboczne do minimum.  W ten sposób pacjent ma ułatwione zadanie:   musi pamiętać o łykaniu mniejszej liczby tabletek, a uzyskuje lepsze efekty w redukcji ciśnienia, niż przy leczeniu pojedynczymi tabletkami. Jednocześnie ten sposób leczenia jest dobrze tolerowany przez pacjentów, co sprzyja kontynuacji i ciągłemu przyjmowaniu leków. Oznacza to, że terapia lekami złożonymi zachęca, a nie zniechęca do leczenia!

Leki obniżające ciśnienie tętnicze trzeba przyjmować regularnie. Nie należy ich odstawiać bez zgody lekarza!

Kontrola ciśnienia tętniczego:

Przygodne pomiary ciśnienia tętniczego w przychodniach i podczas wizyty u lekarza nie zawsze są adekwatne do wartości odnotowanej w warunkach domowych. Jest to słynny „Efekt białego farucha”, który wprawia pacjenta w odruchowy stres i zawyża ciśnienie tętnicze. Najlepiej kontrolować ciśnienie co najmniej 1 raz dziennie, po krótkim odpoczynku i w stanie wewnętrznego spokoju. Na początku leczenia należy kontrolować ciśnienie częściej, co najmniej 3 razy, zawsze przed przyjęciem leku, chyba, że lekarz zaleci inaczej. Po uregulowaniu ciśnienia  wystarcza kontrolny pomiar 1 – 2 razy w tygodniu. Powinno się zapisywać ciśnienie w przeznaczonym do tego zeszycie i okazać go podczas wizyty u lekarza. Pomoże to właściwie dobrać leki. W przypadku chorych z PChN, powtórzmy to jeszcze raz, nie ma znaczenia, czy  NT jest objawem choroby nerek, czy chorobą sama w sobie i jedynie towarzyszy PChN. Aby chronić nerki przed destrukcyjnym wpływem NT należy dążyć do obniżenia wartości ciśnienienia tętniczego do wartości zalecanych lub najlepiej tolerowanych przez pacjenta.

 

Leczenie niefarmakologiczne nadciśnienia tętniczego

Poza lekami ważne są tzw. niefarmakologiczne metody leczenia nadciśnienia tętniczego, które zawsze powinny towarzyszyć pacjentowi z NT. W stanach łagodnych sama taka terapia, bez leków, może już doprowadzić do obniżenia wartości NT. Polega ona na redukcji usuwalnych  czynników ryzyka NT. Należą do nich:

  • Nadwaga i otyłość
  • Nadmierne spożycie soli
  • Nadmierne spożycie alkoholu
  • Brak aktywności fizycznej
  • Palenie tytoniu
  • Stres

Dieta w leczeniu nadciśnienia to nie tylko dieta niskokaloryczna, z niską zawartością cholesterolu, ale przede wszystkich zmniejszenie solenia potraw  (Patrz: Poradnik dietetyczny). Sól to naczelny wróg pacjenta z NT!